شهر شوش

مرکز شهرستان شوش

شهرستانهای خوزستان

آبادان   امیدیه    اندیکا   اندیمشک   اهواز   ایذه   باغملک   باوی   بهبهان

خرمشهر   دزفول   دشت آزادگان   رامشیر   رامهرمز   شادگان   شوش   شوشتر

گتوند   لالی   مسجد سلیمان   ماهشهر   هفتگل   هندیجان   هویزه

اطلاعات شهر مرکز شهرستان

توضیحات

نام فعلی :

-

نامهای پيشين :

-

تاريخ اولين پيدايش :

-

جمعیت مرکز شهرستان (سرشماری 1385) :

-

فاصله جاده ای از تهران :

-

فاصله جاده ای از مركز استان (اهواز) :

-

ارتفاع از سطح دريا :

-

اطلاعات شهرستان

وسعت شهرستان (کیلومتر مربع) :

-

جمعیت شهرستان (سرشماری 1385) :

-

اقوام و طوايف ساكن :

-

گويش محلی :

-

تعداد بخش :

تعداد شهر :

-

تعداد دهستان :

-

تعداد آبادی مسکونی :

-

تعداد کل آبادی ها :

-

 

معرفی :

شوش در 118 كيلومتري شمال اهواز قرار دارد. محوطه باستانی شوش بخش بزرگي به وسعت تقريبی 400 هكتار را در بر ميگيرد كه در ميان دو رود كرخه و دز واقع شده است. اين محوطه از اوايل هزاره چهارم پيش از ميلاد تا اوايل دوره اسلامی به صورت يكي از مهمترين شهرهاي تاريخ بشر درآمده است. اين شهر يكی از مراكز مهم منطقه جنوب غربی و جنوب ايران بود كه تا دوران عيلامی شهر شوش به عنوان پايتخت زمستانی هخامنشيان، پيش از احداث تخت جمشيد محسوب ميشد كه بعد از سقوط آنان به تدريج از رونق افتاد و به شهر كوچكی در كنار بارگاه دانيال نبی تبديل شد. شهر شوش با حمله مغول ها رو به ويرانی نهاد.

شوش از شهرهای مهم قرار گرفته در مسير جاده شاهی در زمان هخامنشيان بوده است. جاده شاهی به فرمان داریوش بزرگ هخامنشی ساخته شد. این شاهراه تخت جمشید را به پاسارگاد، شوش و دیگر شهرهای شاهنشاهی متصل میکرده و بنابر کشفیات جدید احتمالاً از تنگهٔ بلاغی که در فاصلهٔ میان تخت جمشید و پاسارگاد قرار دارد، عبور میکرده. راه شاهی نخستین شاهراه شناخته شدهٔ ایران و نخستین شاهراه بین المللی جهان میباشد.

شهرستان شوش با مساحت 3540 کیلومتر مربع در غرب استان خوزستان واقع و از طریق سه رودخانه کرخه، دز و شائور سیراب میگردد. شوش یا خوزیان مرکز حکومت تمدن عیلام بوده که بنای عظیم معبد پنج طبقه زیگورات چغازنبیل در 46 کیلومتری جنوب شرقی این شهر هم اکنون یکی از عظیم ترین بناهای خشتي آجری باستان جهان است که با طبقات و دیوارهای تو در تو و هزاران خشت و آجر بر تپه ای بنا شده و کتیبه های آجرین آن با خط میخی عیلامی خود قدمت و اسطوره این بنا را در دل تاریخ فریاد میزند.

فرانسويان و قبل از آنان انگليسيان از حدود 185 سال پيش به مدت نزديك به 150 سال يعني تا سه دهه قبل در دوران پهلوی دوم نيز هر ساله در فصل زمستان به كاوش و حفاری در شوش پرداخته و از اين رهگذر اشياء و آثار فراواني را بر اساس قراردادهاي تاسف بار و يك جانبه به كشورهاي خود منتقل نموده اند. براي نمونه ميتوان فقط به يك محموله شامل 183 صندوق بزرگ اشاره كرد كه مارسل ديولا فوا فرانسوی و همسرش ژان پس از اكتشاف در سال 1900 ميلادي به پاريس منتقل و بعد از نمايش در يك نمايشگاه بزرگ و برانگيختن شگفتی تمامی باستانشناسان آن عصر در تالار ايران موزه لوور مستقر نموده اند. در سفرنامه همسر ديولا فوا خاطرات تكان دهنده و بسيار تاسف باري از خرد كردن ستونها و سر ستونهاي عظيم و غير قابل انتقال كاخ آپادانا توسط پتك و به دست همسر ديولا فوا ميتوان يافت كه دل هر دوستدار ميراث فرهنگی را به درد مي آورد.

 

ديدنيها، گردشگری و میراث فرهنگی :

  • آرامگاه دانیال نبی (ع) : آرامگاه دانیال نبی از پیامبران بنی اسرائیل كه گنبد مخروطی و برجسته نمای این بنا با فرم
    آرامگاه دانیال نبی (ع)
     بخصوص خود از نمادهای منحصر بفرد معماری این منطقه میباشد.

  • زیگورات چغازنبیل : در 46 کیلومتری جنوب شرقی شوش واقع شده است. این معبد در اوایل قرن 13 قبل از میلاد تاسیس شده است.

  • آرامگاه دعبل خزاعی : (مربوط به قرن 2 و 3 هجري قمري) شاعر اهلبیت پیامبر گرامی اسلام (ص) که معاصر و مورد توجه امام هشتم شیعیان علی بن موسی الرضا (ع) بوده است.

  • تپه آکروپل : در اين مكان بسياري از کهن ترین آثار تمدنهاي جهان به دست آمده است. این تپه متعلق به اوایل هزاره پنجم پیش از میلاد میباشد. پايه گذاران شوش، در همان دوران نخستين تاريخ شهر، صفه بزرگي به ارتفاع 10 متر و طول 80 متر بنا كردند كه بر روي آن علاوه بر معابد متعدد، تاسيسات اقتصادي و اداري نيز ايجاد كردند كه بقاياي برخي از آنها تا امروز باقي مانده است. اين بناي عظيم بعدها مركز آكروپل شوش شد و در طي سده ها الحاقاتي نيز به آن افزوده شد.

  • کاخ آپادانا : به دستور داریوش بزرگ در سالهای 512 تا 518 پیش از میلاد بر روی آثار و بقایای معماری عیلامی ساخته شده است. در دوران اردشير اول طعمه آتش شد و بار ديگر در عهد سلطنت اردشير دوم آن را تجديد بنا و تعمير كردند.

  • کاخ داریوش

  • شهر شاهی : واقع در مشرق آپادانا و آکروپول كه در گذشته درباريان در آن زندگي مي كردند.

  • شهر پیشه وران : شه وسم به پشه وان در بخش شرقی و شمال شرقي مجموعه قرار دارد و آثار آن مربوط به دوره هخامنشي، پارتي، ساساني و اسلامي است. در سالهاي 1947 و 1948 ميلادي پرفسور رومن گريشمن فرانسوي در اين تپه كاوشهايي به عمل آورد.

  • قلعه شوش یا قلعه فرانسوی ها : دمورگان باستانشناس فرانسوی این قلعه را در سال 1898 میلادی بر اساس طرح
    قلعه شوش
     زندان باستيل فرانسه بعنوان مقر باستانشناسی خود در شوش بنا نهاد. در ساخت این قلعه از آجرها و خشتهای آثار باستانی اطراف شوش از جمله چغازنبیل استفاده شده است.

  • کاخ شائور : در سمت غربی رودخانه شائور قرار دارد.

  • مناطق حفاظت شده حیات وحش

  • موزه شوش : در سال 1342 ه. ش. استاندار خوزستان اقدام به ايجاد موزه اي در شوش كرد. اين موزه داراي 4 تالار است: پيش از تاريخ و عيلام، هخامنشيان، پارتيان و ساسانيان، اسلامي.

  • محوطه هفت تپه : محوطه باستانی هفت تپه حدود 15 کیلومتری جنوب شرقی شهر شوش واقع شده است.

  • موزه هفت تپه : این موزه با الهام از سبک معماری عیلامی در سال 1351 هجری شمسی تاسیس شد. موزه هفت تپه موزه اي محلي است و فقط بمنظور نمايش آثار بدست آمده در حفاري هفت تپه ايجاد شده است. در اين موزه كارگاههاي فني براي طبقه بندي و مرمت سفال و ديگر آثار باستانی، آزمايشگاه عكاسي، كارگاه نقشه كشي، بايگاني فني، و سالن كتابخانه ايجاد شده است.

 

کشاورزی و دامداری :

شغل بيشتر مردم شهرستان شوش كشاورزي است. محصول عمده اين شهرستان گندم، جو، كنجد و حبوبات ميباشد. نهرهاي متعددي كه از رود شاهور جدا ميشوند به مصرف كشاورزي ميرسند. دامداري پس از كشاورزي اصلي ترين شغل مردم ناحيه بوده و انواع فرآورده هاي دامي و لبني از توليدات اين بخش محسوب ميگردد.

 

مشخصات جغرافيايی :

شوش يكي از شهرستانهاي استان خوزستان است كه از شمال به شهرستانهاي دهلران، خرم آباد و اندیمشک از شرق به دزفول از جنوب شرقي به شوشتر، از جنوب به اهواز و از جنوب غربي و غرب به دشت آزادگان محدود است. شهر شوش مركز شهرستان شوش در َ15 ْ48 طول جغرافيائي و َ12 ْ32 عرض جغرافيايي و ارتفاع 71 متري از سطح دريا واقع شده است. در سرشماري سراسري سال 1375 جمعيت شهرستان شوش 173232 نفر برآورد شده است. اين شهرستان در جلگه خوزستان قرار گرفته و هيچ گونه ناهمواري در آن مشاهده نميشود به طور كلي اين شهرستان دشتي و هموار است. شهر شوش در مسير راه درجه يك اصلي اهواز ـ دزفول در 110 كيلومتري جنوب شرقي اهواز و 40 كيلومتري شمال شرقي دزفول قرار دارد. همچنين راههاي فرعي شوش به موسيان به درازاي 90 كيلومتر و شوش به چنانه به درازاي 80 كيلومتر است.

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخی :

نام باستانی شوش يا دشت سوسيانا سوس بود كه بعد تبديل به شوش شد. برخي شوش را به معناي خوب و خوش دانسته اند. نام شهرشوش به يوناني سوساي بوده و در تورات و قاموس كتاب مقدس آمده است که شوش يا شوشان در عبري به معناي زنبق است. در شهر شوش که در 114 كيلومتري شمال اهواز واقع شده تپه هايي به چشم ميخورد كه نشانه وجود 5000 سال تمدن بشري در اين ناحيه ميباشد.

تپه هاي باستانی مساحتي نزديک به 400 هكتار را در بر گرفته كه مجموعا 4 نقطه مهم آكروپل، آپادان، شهر شاهي، شهر صنعت گران (پيشه وران) را تشكيل ميدهند.

آورده اند كه: سوس از اقليم سوم و شهري وسط و گرمسيراست و اين اولين شهري است كه در خوزستان بنا كردند و هوشنگ بر آن عمارت افزود و آنجا قلعه اي محكم ساخت و بر آن قلعه اي ديگر ساخت كه در غايت استحكام بود. شاپور ذوالاكتاف تجديد عمارت آن شهر كرد و شاپور خوره خواند و شكلش بر مثال باز نهاده بود. گور دانيال نبي بر جانب غربي شهر است در ميان آب و در آنجا ماهيان انسي اند و از مردم نگريزند و كس ايشان را نرنجاند.

 

طبيعت :

هواي شوش گرم و خشك است. در مركز اين شهرستان بيش ترين درجه حرارت در تابستان ها 53 درجه بالاي صفر و كم ترين آن در زمستان ها يك درجه بالاي صفر است. ميزان باران ساليانه اين مركز به طور متوسط 250 ميلي متر است. اين شهرستان در جلگه خوزستان قرار گرفته است و هيچ گونه ناهمواري در آن مشاهده نميشود به طور كلي اين شهرستان يك دست دشتي و هموار است. منابع آبي شهرستان شوش را رودخانه ها تشكيل ميدهند رودخانه مشهور كرخه كه به نام گاماسياب از دامنه هاي الوند سرچشمه گرفته و در لرستان موسوم به رود سيمره ميشود در خوزستان معروف به كرخه بوده و از شمال به جنوب شهرستان شوش جريان يافته و در انتها به باتلاق هورالعظيم وارد ميشود. چون بستر اين رودخانه نسبت به سطح زمين پايين تراست لذا از آب آن به جز در موارد استثنايي و با كمك موتور پمپ استفاده نميشود. درختان گز، كنار و كهور عمده ترين پوشش گياهي اين منطقه را تشكيل ميدهند. هم چنين گياهان مرتعي براي چراي دام موجود است. روباه، شغال، گرگ، گراز، آهو، كفتار، دراج، كبك، قرقاول، غاز و مرغابي از جمله جانوران اين شهرستان به شمار ميروند.

 

مسجد شوش :

مسجد شوش در روي بخش شرقي خرابه هاي باستانی شوش قرار داشته و از اواخر سده اول هجري قمري بوده و داراي بخش هاي حياط مرکزي تالار ستوندار، حصار بيروني، درگاه و منار بوده است.

 

موزه شوش :

بناي موزه شوش با نماي آجري و حدود 550 متر زير بنا در ميان باغي رو به روي آرامگاه دانيال نبی در شهر شوش قرار دارد. اين

تصوير شیر بالدار از کاخ داریوش بزرگ در شوش

 بنا در سال 1342 هجري خورشيدي تاسيس شد و بناي آن همزمان با شروع حفاري هاي شوش و با به کار گيري بخش زيادي از آجرهاي به دست آمده از کاوشای شهر شوش و چغازنبيل ساخته و در سال 1345 هجري خورشيدي گشايش يافت.

شوش (سوزا) شهری باستانی واقع در 150 کیلومتری شرق رود دجله در استان خوزستان از دوران امپراطوری ایلامیان، پارسها، و پارتها است. علاوه بر یک شهر باستانی، به سبب اخلاص مسلمانان شیعه و یهودیان ایران به حضرت دانیال، شوش دهکده اي مسکونی در جوار آرامگاه دانيال نبي است. شوش یکی از قدیمیترین سکونتگاههای شناخته شدهٔ منطقه بودده و احتمالاً 4000 سال پیش از میلاد پایه ذاری شده، با وجود اینکه نخستین آثار یک دهکدهٔ مسکونی در آن مربوط به 7000 سال پیش از میلاد هستند.

شهر باستانی شوش روزگاری مرکز برخورد دو تمدن مهم بوده، که هریک به سهم خود در دیگری تأثیر داشته است، یکی تمدن جلگه میانرودان (بين النهرين) و دیگری تمدن خود فلات ایران. قرار گرفتن این منطقه در شمال خلیج فارس و نیز همسایگی با میانرودان در پیدایش این وضع ویژه تأثیر بسیاری داشته است.

نبرد خونین آشور بانیپال بر ضد شوش در این نقش برجسته ثبت گردیده است، که غارت شهر شوش را در 647 پیش از میلاد نشان میدهد. در اینجا آتش از شهر زبانه میکشد، در حالی که سربازان آشوری شهر را با کلنگ و دیلم واژگون میکنند و غنایم را به خارج از شهر حمل میکنند.

شوش در دوره هخامنشیان شکوه گذشته خویش را باز یافته وچهار راه شرق و غرب گردید. با توجه به اهمیت و موقعیت جغرافیایی و سیاسی خاص شوش بود که راههای بسیاری و به ویژه راه بزرگ موسوم به راه شاهی ارتباط این شهر را به نقط گوناگون جهان برقرار کرد.

راه شاهی که در دوره هخامنشیان و به دستور داریوش بزرگ ساخته شد، شهر شوش، پایتخت سیاسی دولت هخامنشیان را به پاسارگاد، تخت جمشید و دیگر شهرهای امپراطوری، از جمله شهر نامی سارد پایتخت کشور لیدی پیوند می داد.

میتوان گفت اداره سرزمین پهناور ایران و حفظ امنیت آن و انتقال سریع یگانهای نظامی و گسترش بازرگانی و ترابری و تسهیل در امر مسافرت از مهمترین عوامل ساخت و گسترش شبکه راهها در این دوره بوده است.

از سوی دیگر ایجاد راهها و برقراری امنیت و تسهیل و بازرگانی، خود موجب پیوند و آشنایی ملتهای گوناگون گردید که این امر مایه انتقال فرهنگها و باورهای گونه گون گردید وبسیاری از نظرات فلسفی و باورهای دینی از این راه میان ملتها مبادله شد.

امروزه شهر شوش در شمال استان خوزستان از یادمانهای تاریخی کهن، دیگر آن شکوه و اهمیت دیرین خود را دارا نیست. اعراب نام السوس را بر این شهر اطلاق کردند و هم اکنون اکثریت ساکنان شهر و روستاهای شوش را اعراب قبایل بنی لام و بنی کعب و بنی کنانه تشکیل میدهند.

 

صنایع دستی و سوغات :

زیر ساختها، صنايع و معادن :

دوران انقلاب اسلامی :

دوران دفاع مقدس :

دستاوردهای انقلاب اسلامی :

اقلیم و آب و هوا :

نمودار سالانه حداکثر دما و رطوبت در شهرستان