شهر خرمشهر

مرکز شهرستان خرمشهر

شهرستانهای خوزستان

آبادان   امیدیه    اندیکا   اندیمشک   اهواز   ایذه   باغملک   باوی   بهبهان

خرمشهر   دزفول   دشت آزادگان   رامشیر   رامهرمز   شادگان   شوش   شوشتر

گتوند   لالی   مسجد سلیمان   ماهشهر   هفتگل   هندیجان   هویزه

اطلاعات شهر مرکز شهرستان

توضیحات

نام فعلی :

-

نامهای پيشين :

-

تاريخ اولين پيدايش :

-

جمعیت مرکز شهرستان (سرشماری 1385) :

-

فاصله جاده ای از تهران :

-

فاصله جاده ای از مركز استان (اهواز) :

-

ارتفاع از سطح دريا :

-

اطلاعات شهرستان

وسعت شهرستان (کیلومتر مربع) :

-

جمعیت شهرستان (سرشماری 1385) :

-

اقوام و طوايف ساكن :

-

گويش محلی :

-

تعداد بخش :

تعداد شهر :

-

تعداد دهستان :

-

تعداد آبادی مسکونی :

-

تعداد کل آبادی ها :

-

 

معرفی :

شهرستان خرمشهر با مساحت 1902 کیلومتر مربع در منتهی الیه جنوب غربی استان خوزستان واقع و از شمال به اهواز، از
مسجد جامع خرمشهر پس از آزادسازی شهر
 شرق به بندر ماهشهر، از طرف جنوب به آبادان و خلیج فارس و از طرف غرب به کشور عراق محدود میشود.

بندر خرمشهر به دلیل ارتباطات آبی خود با رودخانه هاي مهم منطقه داراي موقعیت سوق الجیشی و اقتصادی مهمی در منطقه داشته است. رودخانه کارون در همین محل به اروندرود پیوند میخورد و این منطقه را از طریق خلیج فارس و دریای عمان به آبراههای بین المللی مرتبط میسازد.

 

ديدنيها، گردشگری و میراث فرهنگی :

ميگويند كه از ده شهری كه اردشير در خوزستان و بين النهرين ساخته است، يكي بهمن اردشير است (بهمنشير) كه گويا امروز سرزمين خرمشهر و آبادان را در بر ميگيرد و رودي بنام بهمنشير از ميان آن ميگذرد. تحقيقات دو باستانشناس اروپايي معروف يعني ژان ديولافوآ و دمورگان عمر تمدن در خوزستان را به عصر عيلاميها مربوط ميداند. خرمشهر در 120 كيلومتري جنوب غربي شهرستان اهواز و 14 كيلومتري شمال غربي آبادان قرار دارد. در دوره ساساني بين خرمشهر و آبادان كنوني شهري به نام بند گبان (جبان يا قبان) وجود داشته است.

تا پيش از جنگ تحميلي عراق عليه ايران، خرمشهر به دليل موقعيت جغرافيايي و بازرگاني و ارتباط با درياي آزاد ثروت عظيمي را در خود جاي داده بود. وجود تجارتخانه هاي بزرگ و نمايندگي شركت هاي بزرگ كشتيراني، به خرمشهر چهره يك بندر بين المللي بخشيده بود و ساكنانش به زبان فارسي، عربي و ديگر زبان هاي خارجي آشنايي داشتند. اهالي بومي خرمشهر بعضاً به بافت حصير، سبد خرما و عبا مشغول هستند. حصير، سبد، بادبزن دستي و نظاير آن را از برگ درخت خرما و عبا را از پشم بز ميبافند.

از محوطه هاي تاريخي منطقه ميتوان به بندر سرق كه مركز صادرات شيشه و مصنوعات سفالي و دستي است، اشاره كرد. ساكنان اين شهر به كار در بخش هاي خدمات، كشاورزي (خرما و مركبات) و صنايع (باغباني، حصيربافي و صنايع ديگر) مشغول بودند، در نتيجه توسعه حمل و نقل و ساخت بارانداز افزايش يافت.

ايجاد تاسيسات نفتي نيز در خوزستان باعث ترقي و رونق اقتصادي فوق العاده منطقه شد اما جنگ تحميلي و نابرابر هشت ساله به اين شهرستان و بسياري ديگر از نقاط خوزستان آسيب رسانده و چهره خرمشهر را كه عروس شهرهاي خوزستان لقب داشت به کلي تغيير داد.

امروزه خرمشهر دوران بازسازي را پشت سر ميگذارد و علاوه بر زيبايي هاي تاريخي و باستانی پيشين آن موزه جنگ نيز به ديدنيهايش افزوده شده است.

 

کشاورزی و دامداری :

عمده ترين محصول کشاورزي اين شهرستان خرما و مركبات است. كمربندي از درختان نخل به پهناي 400 متر شهر خرمشهر را از ساير قسمتهای استان جدا ميساخت. دامداري در منطقه رواج داشته و انواع محصولات حيواني از قبيل لبنيات، پوست، پشم از فرآورده هاي اين بخش است.

 

مشخصات جغرافيايی :

شهرستان خرمشهر با مساحتي حدود 4552 كيلومتر مربع در انتهاي جنوب غربي استان خوزستان، در محل پيوستن رود کارون و اروند رود واقع شده است. اين شهرستان از شمال به اهواز، از شرق به شادگان، از جنوب به آبادان و از غرب به كشور عراق محدود است. بلندي خرمشهر از سطح دريا 3 متر و آب و هواي اين شهرستان به علت نزديك بودن به عربستان و عراق تحت تاثير بادهاي گرم و خشكي است كه از اين سو ميوزند. رطوبت نسبي موجود در اين ناحيه به علت نزديكي به اروند رود و خليج فارس در تمام فصل ها بالا است. از خرمشهر به شهرهاي اهواز و آبادان راه آسفالته وجود داشته و فاصله هوايي آن تا تهران 660 كيلومتر مربع است. انتهاي راه آهن سرتاسري ايران، محور تهران – خرمشهر به درازاي 1070 كيلومتر، به خرمشهر منتهي ميشود.

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخی :

در محل پيوستن رود کارون و اروند رود در حدود خرمشهر كنوني، شهر كهنتري به نام بيان وجود داشته كه تا سده 4 هجري قمري

 نيز آثاري از آن بر جاي بوده است. اين شهر پيش از اسلام بارم نام داشت و به قول مورخان در زمان خلافت عمربن خطاب تبديل به بيان شده است.

شايد واژه بيان معرب پيان باشد كه در زبان خوزي به معني مردان است. پس از ويراني شهر پيان در نزديكي ويرانه هاي آن يعني در جايي كه با جدا شدن كانال عضدي از بهمنشير (حفار شرقي فعلي)، گوشه شمال شرقي جزيره آبادان پديد آمده است و اكنون نيز به نام محرزي معروف بوده و جزو حومه خرمشهر است، شهري كوچك به نام محرزه (مهرزه يا محرزي) نباشد كه پس از شهر بيان، ساليان دراز بندرگاه كشتي هاي بازرگاني و پايگاه داد و ستد و مبادله كالا بود.

خرمشهر از ديدگاه تاريخ نگاران بازمانده شهر بيان و محرزه يا محرزي و آخرين مولود پيوست گاه کارون و اروند رود است. عيلاميان در محلي كه کارون به خليج فارس ميريخت شهري به نام ناژيتو بنا كرده بودند تا دروازه کارون را پاسداري كنند. پس از آن هخامنشيان در سرچشمه رود کارون، آبادي ديگري به نام آگينس بنياد نهادند. پس از ناژيتو و آگينس نوبت پاسداري اين دروازه مهم كه با گذشت زمان تا جاي خرمشهر كنوني پيش آمده بود به شهر بيان و محرزه رسيده و روزگار شهرهاي ناژيتو، آگينس و محرزه يكي پس از ديگري پايان يافت و چنان كه گفته شد سرزمين بارما بعدها نام هاي محرزه، محمره به خود گرفت و سرانجام نيز عروس كنوني شهرهاي خوزستان، خرمشهر جايگزين آنها شد.
مسجد جامع خرمشهر پس از بازسازی

اين شهرستان كه در گذشته به نام بندر محمره معروف بود از 2 قرن پيش، دليل اهميت سوق الجيشي فوق العاده مورد توجه استعمارگران قرار گرفت و تاكنون چندين بار به اشغال قواي خارجي بويژه پير استعمار جهان انگليس در آمده است. امپراطور عثمانی در سال 1883 ميلادي، انگليسي ها در سال 1875 ميلادي و ارتش متجاوز عراق در سال 1980 خرمشهر را اشغال كرده اند. سرنوشت تاريخي خرمشهر كه پر از فراز و نشيب است، به تنهايی گويای اهميت اين سرزمين به لحاظ موقعيت جغرافيايی و استراتژيكی است.

 

طبيعت :

شهرستان خرمشهر به طور كلي دشت و شوره زار است و ارتفاع مهمي ندارد فقط در جنوب شرقي آن كوه ميشان به ارتفاع 250 متر ديده ميشود.

 

صنایع دستی و سوغات :

زیر ساختها، صنايع و معادن :

دوران انقلاب اسلامی :

دوران دفاع مقدس :

دستاوردهای انقلاب اسلامی :

اقلیم و آب و هوا :

نمودار سالانه حداکثر دما و رطوبت در شهرستان