شهر آبادان

مرکز شهرستان آبادان

شهرستانهای خوزستان

آبادان   امیدیه    اندیکا   اندیمشک   اهواز   ایذه   باغملک   باوی   بهبهان

خرمشهر   دزفول   دشت آزادگان   رامشیر   رامهرمز   شادگان   شوش   شوشتر

گتوند   لالی   مسجد سلیمان   ماهشهر   هفتگل   هندیجان   هویزه

اطلاعات شهر مرکز شهرستان

توضیحات

نام فعلی :

-

نامهای پيشين :

-

تاريخ اولين پيدايش :

-

جمعیت مرکز شهرستان (سرشماری 1385) :

-

فاصله جاده ای از تهران :

-

فاصله جاده ای از مركز استان (اهواز) :

-

ارتفاع از سطح دريا :

-

اطلاعات شهرستان

وسعت شهرستان (کیلومتر مربع) :

-

جمعیت شهرستان (سرشماری 1385) :

-

اقوام و طوايف ساكن :

-

گويش محلی :

-

تعداد بخش :

تعداد شهر :

-

تعداد دهستان :

-

تعداد آبادی مسکونی :

-

تعداد کل آبادی ها :

-

 

معرفی :
شهرستان آبادان در 116 كيلومتري اهواز در دهانه ورودي خليج فارس و در همسايگي كشورهاي كويت و عراق قرار دارد. تاريخ
لنج لنگر انداخته در ساحل آبادان. در پس زمینه ساحل
غربی اروند رود و خاک عراق دیده میشود.
 زندگي در اين منطقه را ميتوان از دوره ساساني و قرون اوليه اسلامي تاكنون در نظر گرفت.


آبادان جزيره اي است به طول 46 كيلومتر و عرض متغير بين 32 تا 20 كيلومتر كه در دلتاي اروند رود بين رودخانه هاي بهمنشير و کارون و اروند واقع است. اين مكان هم زمان با ظهور اسلام شهري آباد بوده است. به گفته تاريخ نويسان شهري بوده كه مردم آن هميشه به عبادت ميپرداختند. شغل عده اي از مردم آبادان حصيربافي بوده است. در ابتداي قرن چهارم هجري عبادان به آبادان تغيير نام داد و از قرن ششم هجري به بعد شهر آبادان فعلي پديد آمد.

شهرستان آبادان با مساحت 2652 کیلومتر مربع در جنوب غربی خوزستان و كنار مرز عراق واقع شده است. آبادان پر آبترین شهرستان استان خوزستان است و به دلیل محصور بودن بین رودخانه های کارون، بهمنشیر و اروند و نیز خليج فارس به شکل جزیره میباشد. آبادان جایگاه و منزلت ویژه ای در استان خوزستان دارد. بطلیموس پدر جغرافیای یونان نام آرپفان و آپفادان را برای آبادان به کار میبرد.

در آبادان، عمارت و آبادانی زیادی به چشم میخورد. همچنین زیارتگاهی منسوب به حضرت خضر و الیاس در اطراف رود بهمنشیر وجود دارد که به همین سبب، عرب زبانان، آبادان را جزیره الخضر میگفته اند. آبادان از دیرباز لنگرگاه مناسبی برای کشتی های تجاری بوده و علاوه بر جنبه های صنعتی نظیر پالایشگاه نفت که در این شهر تأسیس شده، محلی برای رفت و آمدهای تجاری و اقتصادی نيز ميباشد.

 

ديدنيها، گردشگری و میراث فرهنگی :

  • آثار و بقایای 8 سال دفاع مقدس : به شکل پراکنده در سطح شهرستان
    گلدسته مسجد رنگونی ها

  • بازار ته لنجی ها (درون شهر آبادان)

  • بازار ها و مراکز خرید آبادان (درون شهر آبادان)

  • بازار ماهی (درون شهر آبادان)

  • بندر و اسکله ها (درون شهر آبادان)

  • پالایشگاه آبادان (درون شهر آبادان)

  • ساختمان آموزشگاه فرهنگ (درون شهر آبادان)

  • سواحل رودخانه اروند از گمرک خرمشهر تا ساحل خلیج فارس

  • سينما نفت (درون شهر آبادان)

  • سینما رکس (درون شهر آبادان)

  • قدمگاه خضر نبی

  • مجموعه ساختمانهای اَنِکس (درون شهر آبادان)

  • کلیسا آبادان (درون شهر آبادان)

  • محلات بریم و باوارده (درون شهر آبادان)

  • مدرسه مهرگان (درون شهر آبادان)

  • مسجد رنگونی ها (درون شهر آبادان): اين مسجد مشرف به اروندرود و روبروی پالایشگاه است و بناي آن سبک معماری گورکانیان هند را نشان میدهد.

  • منطقه ویژه اقتصادی اروند

  • موزه آبادان (درون شهر آبادان) : اين موزه در سال 1338 شمسی تاسیس شده است. موزه آبادان چهارمین موزه ایران ميباشد.

 

زیر ساختها، صنايع و معادن :

پالایشگاه نفت آبادان، يكي از نخستين واحدهاي بزرگ صنعتي كشور به شمار ميرود. اين پالايشگاه كه از نظر تنوع توليد يكي از بزرگترين پالايشگاههاي كشور و داراي فرآورده هاي متعددي است يكي از مراكز بزرگ صنعت نفت دنيا محسوب ميشود، به طوري كه تعداد توليدات آن را بيش از 100 رقم ذكر نموده اند كه از آن ميان ميتوان نفت چراغ، نفت
پالایشگاه نفت آبادان
كوره، قير، نفت گاز، نفت سفيد، بنزين اتومبيل، هواپيما و جهت سوخت ديزل، سوخت كشتي و انواع حلال هاي شيميائي را نام برد.

شركت سهامي پتروشيمي آبادان نيز يك مجتمع پتروشيمي مركب از هفت كارخانه ميباشد كه فرآورده هايي از قبيل اتيلن، كلر، سود سوزآور، پلي وينيل كلرايد و مانند آن را توليد مينمايد. وجود شركت شيلات جنوب، كارخانه هاي متعدد رنگ سازي، ظروف آلومينيوم و… سبب رونق صنايع در اين منطقه شده است.

مهمترين معادن اين شهرستان معادن نفت و گاز است كه در اكثر نقاط وجود دارند. منابع نمك آن نيز به علت رسوبات دريايي فراوان است.

همچنين سازمان منطقه ویژه اقتصادی اروند افقهاي روشنتري را به مردم آبادان و خرمشهر نويد ميدهد.

 

کشاورزی و دامداری :

كشاورزي در آبادان تقريباً به كشت و پرورش خرما اختصاص دارد. تعداد نخل هاي موجود در اين ناحيه را 4 ميليون اصله برآورد كرده اند كه از جمله انواع آن ميتوان گونه هاي زير را نام برد :

  • استعمران

  • برهی

  • گنتار

  • حلاوی

  • بريم

جهت آبياري اين نخلستان ها شبكه اي از نهرهاي تغذيه شده از رودخانه هاي کارون، اروند رود و بهمنشير مورد استفاده ميباشد. شهرستان آبادان به علت مجاورت با شاهرگ اقتصاد كشور يعني نفت و تاسيسات نفتي، از ديرباز تا زمان شروع جنگ تحميلی در رفاه اقتصادي مطلوبي قرار داشته است.

بازرگاني از جمله فعاليتهاي اقتصادي بوده كه به علت فراواني خرما در منطقه رواج داشته و بيشتر معاملات بر صادرات خرما و واردات مواد خوراكي، البسه، كالاهاي صنعتي و غير صنعتي استوار است كه با كشورهاي مختلف خارجي صورت ميگيرد. ماهيگيري نيز از جمله مشاغل رايج اهالي بومي آبادان بوده است.

 

مشخصات جغرافيايی :

شهرستان آبادان با مساحتي حدود 2796 كيلومتر مربع در جنوب غربي خوزستان و منتهي اليه خليج فارس واقع است. اين
نخلستانهای آبادان
 شهرستان از جانب شمال به شهرستانهاي شادگان و خرمشهر از شرق به شهرستان بندرماهشهر و رودخانه بهمنشير، از جنوب به خليج فارس و از غرب به مرز ايران و عراق و اروند رود محدود است. شهر آبادان مركز شهرستان بين 30 درجه و 22 دقيقه و 30 ثانيه عرض شمالي و 48 درجه و 12 دقيقه و 30 ثانيه درازاي شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته و بلندي آن از سطح دريا 2 متر است. بر اساس سرشماري سراسري سال 1375 جمعيت شهرستان آبادان 252.047 نفر برآورد شده است كه از اين تعداد 206.073 نفر در مركز اين شهرستان ساكن بوده اند. کارون، اروند رود و بهمنشير مهمترين رودهاي منطقه محسوب ميشوند.

آبادان به شكل جزيره اي در كنار خليج فارس قرار گرفته و آب و هواي آن گرم و مرطوب است. شهرستان آبادان به دليل اهميت اقتصادي داراي انواع راه هاي زميني، هوايي و دريايي است.

چهار راه آسفالته درجه يك از مركز شهرستان آبادان به اطراف منشعب ميشود که عبارتند از:

  • راه آبادان – اهواز به سمت شمال شرقی به درازای 115 كيلومتر

  • راه آبادان – بندرامام خميني به سمت شمال شرقي به درازاي 100 كيلومتر

  • راه آبادان – خرمشهر به سمت شمال غربي به درازاي 14 كيلومتر

  • راه آبادان – اروند كنار به سمت جنوب شرقي به درازاي 48 كيلومتر

از آنجا که راه آهن سراسري ايران به خرمشهر ختم ميشود، دسترسي به راه آهن از آبادان پس از طي 14 كيلومتر و رسيدن به خرمشهر امكان پذير است. در آبادان يك فرودگاه بين المللی و با سابقه نيز وجود دارد كه در آن پروازهاي مستقيمي به تهران و بعضي از شهرهاي ايران برقرار است.

از طريق بندر آبادان كشتي ها و نفتكش هاي زيادي در رفت و آمد هستند كه كالاهاي مختلفي به آن وارد كرده و مواد نفتي متعدد را از طریق خليج فارس و تنگه هرمز به ساير نقاط دنيا ميرسانند.

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخی :

بندر آبادان در قديم عبادان و چندي نيز جزيره الخضر ناميده ميشد. برخي از جغرافي نگاران عبادان را به عبادين حصين حبطي كه در زمان حجاج و خلافت عبدالملك اموي حاكم آن بوده است، منسوب ميكنند. برخي ديگر علت انتخاب عبادان را وجود خانقاه عابدان و زاهدان در نزديكي آن دانسته و ميگويند ريشه آن عباد به معناي بسيار عبادت كننده ميباشد. اين وجه تسميه درست نيست. شكل كهن اين نام اپاتان است و از ريشه عبد و عابد نميباشد. اپاتان از 3 كلمه ا- پات- آن – تشكيل شده است. به معني آب و پات از ريشه پاييدن و آن پسوند نسبت است. بنابراين اپاتان به معني جايي است كه در آنجا از آب دريا و رود پاسباني ميكنند و آن را ميپايند. گفته ابن حوقل نيز گواه بر اين معني است كه پاسبانان در آبادان، دزدان دريا را از دزدي باز ميداشته و دهانه دجله و دريا را مي پاييده اند. بدون ترديد نام ايراني آبادان از كلمه آباد گرفته شده است.

 

طبيعت :
شهرستان آبادان به صورت جزيره اي در ميان رودخانه هاي کارون و اروند رود و توسط خليج فارس احاطه شده است. اروند رود که از به هم پيوستن دو رودخانه بزرگ دجله و فرات در خاك عراق تشكيل ميشود، يك رودخانه دايمي است كه طول سراسري آن حدود 190 كيلومتر و طول بخش مرزي آن 84 كيلومتر است. شيب متوسط آن صفر بوده و مسير كلي آن جنوب شرقي است. رودخانه هاي دجله و فرات در نقطه اي به نام قرنه در 110 كيلومتري شمال غربي آبادان رودخانه اروند رود را تشكيل ميدهند اين رود رو به سوي جنوب شرقي از كنار شهر بصره ميگذرد و در نقطه اي به مختصات طولي حدود 48 درجه و 6 دقيقه و عرضی حدود 30 درجه و 27 دقيقه به مرز ايران و عراق وارد ميشود و شهرستانهاي خرمشهر و آبادان را طي ميكند و در 8 كيلومتري جنوب اروند كنار به خليج فارس ميريزد. در شهر خرمشهر با شاخه غرب رود کارون مخلوط ميشود. اين رودخانه از نزديكي خرمشهر مرز مشترك ايران و عراق محسوب شده و از اين مكان تا پيوستن به خليج فارس اروند رود ناميده ميشود.

شهرستان آبادان يك جزيره است كه از 3 طرف به وسيله رودخانه و از سمت جنوب توسط خليج فارس احاطه شده است. پس رفتگي آب خليج فارس منطقه وسيعي را به صورت زمين هاي پست و باتلاقي درآورده كه به خصوص نواحي شرقي اين جزيره را در بر ميگيرد. اين شهرستان تنها 2 متر از سطح دريا ارتفاع دارد و كل زمينهاي آن پست و هموار است و بلندي قابل ذكري ندارد.

 

صنایع دستی و سوغات :

دوران انقلاب اسلامی :

دوران دفاع مقدس :

دستاوردهای انقلاب اسلامی :

اقلیم و آب و هوا :

نمودار سالانه حداکثر دما و رطوبت در شهرستان